Rabbijn Moshe Friedman over de besnijdenisrel en Bill White: ‘In Antwerpen wordt geen enkele joodse rituele besnijdenis uitgevoerd zónder orale zuiging’
Nooit eerder vertoond: een Amerikaanse ambassadeur die de regering onder druk zet om een gerechtelijk onderzoek naar rituele joodse besnijdenissen stop te zetten. Niet enkel Vooruit-voorzitter Conner Rousseau ligt op ramkoers met Bill White, ook rabbijn Moshe Friedman (54), die de zaak al in 2023 aanhangig heeft gemaakt, wordt in het vizier genomen. ‘Men heeft het over mij om niet over de inhoud te moeten praten.’
Rabbi Moshe Friedman heeft op veel plaatsen gewoond en gewerkt, maar harmonieus is dat zelden verlopen. Dat hoeft ook niet te verwonderen: hij stamt uit een orthodoxe familie die altijd koppig tegen de stroom in heeft geroeid.
MOSHE FRIEDMAN «Ik ben geboren in Brooklyn, New York, als telg van de Satmar, een ultra-orthodoxe, chassidische en antizionistische gemeenschap met Hongaarse en Roemeense roots die door mijn familie is opgericht. We hebben ons altijd verzet tegen de oprichting van Israël op Palestijns grondgebied, omdat de Thora die verbiedt.
»Ik heb tot m’n 13de in Brooklyn gewoond. Daarna ben ik via omzwervingen langs Londen en Zwitserland in Oostenrijk terechtgekomen, waar ik getrouwd ben. Mijn vrouw is half Oostenrijks, half Belgisch. We hebben acht kinderen: vier zijn geboren in Oostenrijk, vier in België. Mijn schoonouders runden in Salzburg het enige koosjere joodse hotel van Europa.»
HUMO Volgens sommige joden bent u geen rabbijn.
FRIEDMAN «Dat is onzin. In Oostenrijk was ik officieel erkend als rabbijn en opperrabbijn. Enkele jaren geleden heb ik beslist om wel rabbijn te blijven, maar geen leidinggevende rol meer op te nemen in de synagoge. Mijn titel heb ik nog, ik sta gewoon niet langer aan het hoofd van een gemeenschap. De geruchten die daarover circuleren, zijn bedoeld om mij te beschadigen.»
HUMO Het blijft niet bij geruchten, u bent ook fysiek aangevallen.
FRIEDMAN (knikt) «In Polen ben ik aangevallen door Yehuda Meshi-Zahav, een Israëlische activist die later in opspraak is gekomen wegens ernstige beschuldigingen van seksueel misbruik. Dat lag bijzonder gevoelig in Israël, omdat hij daar een invloedrijke figuur was, die contacten had met internationale politieke leiders. Na de beschuldigingen heeft hij een zelfmoordpoging ondernomen, hij is in coma beland en in 2022 overleden.
»Toen ik nog rabbijn was in Wenen heeft een agent van de Israëlische geheime dienst Mossad me bedreigd met een geweer. Ik ben uit mijn synagoge verjaagd en de sloten werden vervangen, pas enkele maanden later heb ik de sleutels teruggekregen. De daders zijn uiteindelijk zwaar veroordeeld voor die feiten. Enkele jaren later was ik het slachtoffer van een ontvoeringspoging in Italië, die gelukkig is mislukt.
»Dat ik hier vandaag voor u zit, is een goddelijk mirakel. God heeft mijn familie en mij altijd beschermd, en daar ben ik dankbaar voor.»
HUMO U bent niet de enige kritische stem. Waarom bent u dan zo’n prominent doelwit?
FRIEDMAN «Voor zionisten ben ik een worstcasescenario: een jood die zelfstandig denkt en zijn mening uitspreekt. Ik verzet me tegen wantoestanden binnen mijn gemeenschap, maar ook tegen de manier waarop de zionisten de Palestijnen behandelen. Daarom willen ze mij kapotmaken. Ze nemen mij als persoon in het vizier om de inhoudelijke discussie te vermijden. Dat toont hoe weinig ze begrijpen van vrije meningsuiting, democratie en vrijheid
»Veel joodse gezinnen uit Antwerpen steunen me, ze zijn me dankbaar voor wat ik doe. Maar er is veel sociale druk in de gemeenschap. Niet iedereen durft zich openlijk uit te spreken, uit angst voor repercussies.»
HUMO Die repercussies gaan ver, ook uw kinderen zijn er het slachtoffer van.
FRIEDMAN «Een uitgesproken pro-Israëlische school heeft hun inschrijving geweigerd vanwege mijn politieke standpunten. Dat was laf en totaal onaanvaardbaar, dus heb ik alle juridische middelen uitgeput om die beslissing aan te vechten. Uiteindelijk heeft het Antwerpse hof van beroep in een principieel arrest geoordeeld dat de school mijn kinderen alsnog moest inschrijven.
»Ik zie er misschien jong uit, maar ik heb in mijn leven al veel te verduren gekregen: ik ben beledigd, bedreigd, aangevallen, noem maar op. Ik incasseer het allemaal, maar ik accepteer níét dat mijn kinderen worden geviseerd. Zij mogen geen nadelen ondervinden van mijn overtuigingen. Vandaag doen ze het trouwens uitstekend op school.»